TBMM yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin kanunu kabul etti: SPK yetkilendirildi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, 'Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'ni kabul etti. TBMM Genel Kurulu, 'Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin görüşmeleri için Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl'ün başkanlığında bir araya geldi. Genel Kurul'da gündem dışı konuşmaların yapılması, milletvekillerinin 1'er dakikalık söz haklarını kullanması ve grup başkanvekillerinin ülke gündemine yönelik değerlendirmelerinin tamamlanması üzerine teklifin görüşülmesine başlandı. Görüşmelerin tamamlanmasının ardından kabul edilen teklif kanun haline geldi.

FONLARIN TASFİYE SÜRECİNİ SPK GÖZETECEK

Kabul edilen düzenleme uyarınca yatırım fonları için genel nitelikli ya da sürekli bir tasfiye rejimi kurulmayacak. Fonların tasfiye işlemleri konusunda SPK yetkilendiriliyor. Bu çerçevede tasfiye sürecine yönelik gözetim ve denetim faaliyetleri, SPK başta olmak üzere ilgili görevli kuruluşlarca gerçekleştirilecek.

Tasfiye süreci, fon varlıklarının belirlenmesi ve nakde dönüştürülmesi, değerlemeye ilişkin esaslar, fon pay sahipliğinin şekli, ara ödeme ve nihai ödeme, dağıtım sıralaması ile tasfiyeye dair diğer usul ve esaslar SPK tarafından düzenlenecek. Tasfiyeden sorumlu kuruluşlar, yatırımcıların menfaatlerini gözetmek amacıyla fon portföy yapılarından mümkün olan en yüksek ekonomik değerin sağlanması için gayret gösterecek.

Bu amaçla SPK'ya tasfiye işlemleri sırasında geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemlerinden yararlanma, geçici süreyle farklı fiyat marjı uygulama ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatındaki diğer yöntemleri kullanma yetkisi tanınacak. Ayrıca SPK, varlıkları borsada veya borsa dışında satış yöntemiyle satın alacak yatırımcıların belirli bir süre işlem yapıp yapamayacağını karara bağlayabilecek.

YATIRIMCILAR İÇİN

1

MİLYON LİRALIK ARA ÖDEME DÜZENLEMESİ

Kanun uyarınca tasfiye işlemleri sırasında elde edilen meblağlar, zorunlu giderler düşüldükten sonra malvarlığına dahil edilecek. Tasfiye tamamlandığında tahsil edilmiş tutarlar, mükerrer ödeme oluşmasına izin verilmeyecek biçimde geri kazanım hesabına aktarılacak. Bunun yanında Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul ve Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ile tasfiyede görev üstlenen kuruluşlar, teklifin uygulanabilmesi için gereken bilgileri Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ya da Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) sunmakla yükümlü olacak.

Fon pay sahipliği ise tasfiyeyi yürüten kuruluşlarca, MKK kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak her fon ve hesap özelinde belirlenecek. Ayrıca kurulun belirlediği fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasından az olan yatırımcılara bu tutar kadar, net yatırımı 1 milyon Türk lirası ve üzerindeki yatırımcılara ise en çok 1 milyon Türk lirası olmak üzere ilgili fonun tasfiye malvarlığından ara ödeme yapılabilecek.

Dağıtılabilecek nakdin yetersiz kalması durumunda SPK, net yatırım tutarı en düşük fon pay sahibine öncelik vererek asgari ara ödeme miktarını tespit edecek. Bu kapsamda gerçekleştirilecek geri ödemelerde, hiçbir fon pay sahibine yapılacak ödeme net yatırım tutarını ve ödeme miktarının hesaplandığı tarihten veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan 1 milyon liralık ödeme tavanını geçemeyecek.

Ara ödeme yapılması karşılığında herhangi bir katılma payının iadesi gerçekleştirilmeyecek. Katılma paylarının iadesi, nihai tasfiye ödemeleri yapılırken sağlanacak. Nihai ödeme hesaplanırken fon pay sahibine tasfiye malvarlığı, geri kazanım hesabı ya da başka hukuki yollar aracılığıyla önceden yapılmış ödemeler mahsup edilecek.

Düzenlemeyle fonlara ilişkin tasfiyenin kapsamı da artırılacak. Bloke edilmiş işlemler de tasfiye sürecinin içine alınacak.

FONLARLA ORTAK HAREKET EDEN KİŞİ VE KURUMLAR ÖDEME ALAMAYACAK

SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararları uyarınca tasfiye edilmesi kararlaştırılan fonlarla birlikte hareket ettiği tespit edilen kişi ve kurumlara, tasfiye hesabından ve geri kazanım hesabından ödeme gerçekleştirilmeyecek. SPK, tasfiye işlemlerini ve denetim ile incelemelerin sonuçlarını değerlendirerek her fon için zarar ya da kayıp miktarını, bu zarar veya kayıptan sorumlu gerçek ve tüzel kişileri ve bunların sorumluluğundaki tutarları tespit edip Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) iletecek.

Bu bildirimin ardından sorumlu kişilerin malvarlıklarının geri alınması amacıyla TMSF tarafından tahsil ve takip işlemleri başlatılacak. TMSF'nin yürüteceği süreçten kaynaklanan hukuki davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.

SORUŞTURMADA EL KONULAN MALVARLIKLARI GERİ KAZANIM KAPSAMINA ALINACAK

Düzenleme gereğince sermaye piyasası işlemleri nedeniyle başlatılan ceza soruşturmaları ve kovuşturmaları sırasında el konulan malvarlıkları, fonla ilişkili oldukları ölçüde geri kazanım sistemine alınacak. El konulmuş malvarlığı değerleri içinde doğrudan fona iadesi hukuken mümkün para veya sermaye piyasası araçlarının yer alması durumunda, bunların CMK'nin ilgili hükümleri doğrultusunda ilgili fona ya da geri kazanım hesabına iadesi cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından gerçekleştirilecek.

Bu düzenleme çerçevesinde SPK'nin suç duyurularına temel oluşturan raporları, CMK'nin ilgili hükümleri kapsamında hazırlanan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor olarak kabul edilecek. Doğrudan fona aktarılması mümkün olmayan, sorumlulara ait gayrimenkuller gibi diğer malvarlığı değerleri için TMSF'nin kayyum atanmasına ve Bankacılık Kanunu'nun sağladığı yetkilerle dava sonucunu beklemeden söz konusu değerleri satmasına ya da tasfiye etmesine olanak tanınıyor.

Yargılama sonunda müsaderesine hükmedilen ve suçtan zarar gören fonun malvarlığından çıktığı veya fonun zararına karşılık geldiği mahkeme tarafından tespit edilen değerlerin, Hazine'ye gelir yazılmadan ilgili yatırım fonuna, tasfiye bitmişse geri kazanım hesabına aktarılması mahkeme kararıyla sağlanacak. Geri kazanım hesabındaki meblağlar sadece ilgili fonun tasfiyesi ile fon pay sahiplerine yönelik ödemelerde kullanılabilecek; başka amaçlara tahsis edilemeyecek, teminat olarak gösterilemeyecek, kamu alacakları söz konusu olsa bile hacze konu edilemeyecek ve bu tutarlar üzerine ihtiyati tedbir ya da ihtiyati haciz uygulanamayacak.

Geri kazanım hesabına ulaşan veya aktarılan bir meblağın birden çok fonla ilişkisi bulunursa, fonlar arasındaki dağıtımın usul ve esasları; fon türleri, likidite yeterlik oranı, fon katılma payı sahipliğinin yapısı, yatırımcının korunması, ilgili fonların tasfiye oranları ve benzer ölçütler gözetilerek SPK tarafından saptanacak.

GENEL KURUL BİRLEŞİMİ SONA ERDİ

Teklifin yasalaşması üzerine Meclis Başkanvekili Bingöl, 27 Ekim Salı günü saat 15.00'te yeniden toplanılması için birleşimi kapattı.